संस्कृत सूची|पूजा विधीः|षोडशसंस्कारः| येयज्ञेन सूक्तम्, बृहस्पते सूक्तम् षोडशसंस्कारः प्रस्तावना विषयानुक्रमणिका अथ संस्कारक्रम: संस्कारफ़लानि संस्कार परिभाषा पत्नी उपवेशलक्षणम् अथ गणपति पूजनम् पुण्याहवाचन कारिका अथ पुण्याहवाचनम् अथ मातृकापूजनम् अथ नांदीश्राद्धम् अथ कर्मांगदेवता: अथ मंडपदेवताप्रतिष्ठा कर्मविशेषेsग्निनामानि अथ कुंडमंडपवेदी लक्षणम् यज्ञपात्राकृतय: तत्परिमाणंच अथ कुंडसंस्कार: अथ स्थालीपाक तंत्रम् ग्रहयज्ञावश्यकता ग्रहाणांप्रतिमावर्णादि च ग्रहयज्ञसंकल्प: आचार्यवरणम् पंचगव्यविधि: भूमिप्रोक्षणम् अथाग्न्युत्तारणम् प्राणप्रतिष्ठा ग्रहस्थापनम् अथ बलिदानम् पूर्णाहुति: अभिषेक: श्रेय:संपादनम् नवग्रहदानानि विनायकशांति विचार: अथ विनायकशांति: अथ गर्भाधानसंस्कार निर्णय: अथ गर्भांधान मुहूर्त निर्णय: अथ विच्छिन्नस्यगृह्याग्ने:पुन:संधानम् अथ दुष्टरजोदर्शने भुवनेश्वरीशांति: अथ गर्भाधानसंस्कार: संततिजनक विधानम् गर्भरक्षण प्रयोग: गर्भपात लक्षणानि वंध्यत्व निवारणम् अनपत्यत्व निवारणम् वंध्याया: पुत्रवतीकरणम् पुंसवनावलोभसमिंतोन्नयनसंस्काराणा निर्णय: पुंसवन संस्कार: अनवलोभन संस्कार: सीमंतोन्नयन संस्कार: अथ गर्भिणीधर्मा: अथ गर्भिणीपतिधर्मा: अथ सुखप्रसवोपाय: जातकर्म संस्कार निर्णय: जननशांतिविचार: अथ जातकर्म संस्कार: षष्ठ देवी पूजा संस्कार - निर्णय: अथ नामकरणसंस्कार: अथ आंदोलारोहणं अथ दुग्धपानविधि: अथ कर्णवेध संस्कार: जलपूजाविचार: बालकस्य दुष्टदृष्टिदोषादो रक्षाविधि: निष्क्रमण - संस्कारनिर्णय: सूर्यावलोकननिष्क्रमणसंस्कारौ कटिसूत्रधारणं भूम्युपवेशनम् विधि: संस्कार - निर्णय: अथान्नप्राशन संस्कार: प्रथम केशकर्तन निर्णय: वर्धापन निर्णय: अथ वर्धापन संस्कार: प्रायश्चित्तहोम: संस्काराणांसहतंत्रप्रयोग: अक्षरारंभ निर्णय: अथ अक्षरारंभ संस्कार: रजोदोषविचार: अथ श्रीपूजनादिशांति: श्रीसूक्तम् चूडा ( शिखा ) संस्कार विचार: अथ चौलसंस्कार निर्णय: अथ चौलसंस्कार प्रयोग: अथ उपनयनसंस्कार विचार: अथोपनयन संस्कार निर्णय: अथ उपनयन पूर्वाङ्गकृत्यम् अथ उपनयनसंस्कार प्रयोग: अथ अनुप्रवचनीय होम: मेधाजनन प्रयोग: मंडपदेवतोत्थापनम् उपनयन मंगलाष्टकम् येयज्ञेन सूक्तम्, बृहस्पते सूक्तम् व्रतचतुष्टय - संस्कारनिर्णय: वेदाध्ययनप्रकार: प्रयोग: अथ समावर्तनसंस्कारनिर्णय: अथ समावर्तनसंस्कार: अथ विवाहसंस्कारनिर्णय: निर्णय: अथ वाग्दान ( वाङनिश्चय ) प्रयोग: अथ सीमांतपूजनम् कृत्यम् अथ वरस्य वधूगृहगमनम् अथ मधुपर्क: अथ गौरीहरपूजा वधूवरयो: परस्परनिरीक्षणम् प्रयोग: अक्षतारोपणम् प्रयोग: अथ गृहप्रवेशनीयहोम: विवाहचतुर्थदिनकृत्यम् ( ऐरिणीदानम् ) लक्ष्मीपूजनम् मंडपोद्वासने अथ सत्येनोत्तभितेति विवाहसूक्तम् विवाहमंगलाष्टकम् ऋक्चवेत्यादि अक्षतारोपणमंत्रा: पारित्वेत्यादि सूत्रवेष्टनमंत्रा: आयुष्यवर्चस्यमित्यादि भूषणधारणमंत्रा: अविधवेत्यादि आशीर्वचनमंत्रा: अथ औपासनाख्य: सायंप्रातर्होमनिर्णय: प्रयोग: प्रातरौपासनहोमे विशेष: सभार्यस्यप्रवासेप्रसक्ते अग्निरमारोपविधि: अग्ने: प्रत्यवरोहणम् ( पुनरवतरणम् ) गृहवप्रवेशनिर्णय: विचार: अथ कन्यावैधव्ययोगपरिहारोपाय: विधानम् अथ मृतभार्यात्वदोषपरिहारोपाय अथ द्वितीयतृतीयविवाह निर्णय: प्रयोग: विचार: येयज्ञेन सूक्तम्, बृहस्पते सूक्तम् ‘ संस्कार ’ हे केवळ रूढी म्हणून करण्यापेक्षां त्यांचे हेतू जाणून ते व्हावेत अशी अनेकांची इच्छा असते. ज्यावेळीं एखाद्या घरांमध्यें शुभकार्य असते त्यावेळीं या गोष्टी सविस्तर माहीत असल्यास कार्य सुव्यवस्थित पार पडते असा अनुभव आहे. Tags : poojasanskarvidhiपूजाविधीसंस्कार येयज्ञेन सूक्तम्, बृहस्पते सूक्तम् Translation - भाषांतर ॥ श्री: ॥ हरि: ॐ ॥ येयज्ञनदक्षिणयासमक्ताइंद्रस्यसख्यममृतत्वमानश ॥ तेभ्योभद्रमंगिरसोवोsअस्तुप्रतिगृभ्णीतमानवंसुमेधस: ॥ यउदाजन्पितरोगोमयंवस्वृतेनाभिंदन्परिवत्सरेवलं ॥ दीर्घायुत्वमंगिरसोवोअस्तुप्रतिगृभ्णी० ॥ यsऋतेनसूर्यमारोहयन्दिव्यप्रथयन्पृथिवींमात रंवि ॥ सुप्रजास्त्वमंगिरसोवोअस्तुप्रतिगृ० ॥ अयंनाभावदतिवल्गुवोगृहे देवपुत्राऋषयस्तच्छृणोतन ॥ सब्रह्मण्यमंगिरसोवोअस्तुप्रति० ॥ विरूपास इदृषयस्तइद्रंभीरवेपस: ॥ तेअंगिरस:सूनवस्तेअग्ने:परिजज्ञिरे ॥१॥ येअग्ने:परिजाज्ञिरेविरूपासोदिवस्परि ॥ नवग्वोsनुदशग्वोअंगिरस्तम:सचा देवेषुमंहते ॥ इद्रेणयुजानि:सृजंतवाघतो जंगोमंतमश्विनं ॥ सहस्त्रंमेददतो अष्टकर्ण्य१:श्रवोदेवेष्वक्रत ॥ प्रनूनंजायतामयंमनुस्तोक्मेवरोहतु ॥ य:स हस्रंशताशंसद्योदानायमंहते ॥ नतमश्नोतिकश्चनदिवइवसान्वारभं ॥ साव र्ण्यस्यदक्षिणाविसिंधुरिवपप्रथे ॥ उतदासापरिविषेस्मद्दिष्टीगोपरीणसा ॥ यद्य्स्तुर्वश्चमामहे ॥ सहस्त्रदाग्रामणीर्मारिषन्मनु:सूर्येणास्ययतमानैतुदक्षिणा ॥ सावर्णेर्देवा:प्रतिरंत्वायुर्य्स्मिन्नश्रांताअसनामवाज ॥२॥ परावतोयेदिधि षंतआप्यंमनुप्रीतासोजनिमाविवस्वत: ॥ ययातेर्येनहुष्यस्यबर्हिषिदेवाआस तेतेअधिब्रुवंतुन: ॥ विश्वाहिवोनमस्यानिवंद्यानामानिदेवाउतयज्ञियानिव: ॥ येस्थजाताअदितेरदूभ्यस्परियेपृथिव्यास्तेमइहश्रुताहवं ॥ येभ्योमातामधुम त्पिन्वतेपय: पीयूषंद्यौरदितिरद्रिंबर्हा: ॥ उक्थशुष्मान्वृषभरान्त्खमसस्तॉं s आदित्यॉंsअनुमदास्वस्तये ॥ नृचक्षसोअनिमिषंतोsअर्हणाबृहद्देवासोsअ मृतत्वमानुशु: ॥ ज्योतीरथाsआहिमायाअनागसोदिवोवर्ष्माणंवसतेस्वस्तये ॥ सम्राजोयेसुवृधोयज्ञमाययुरपरिह्वृतादधिरेदिविक्षयं ॥ तॉंsआविवास नमसासुवृक्तिभिर्महोsआदित्यॉंsअदितिंस्व० ॥३॥ कोव:स्तोमंराधतियंजुजो षथविर्श्वेदेवासोमनुषोयतिष्ठन ॥ कोवोध्वरंतुविजाताअरंकरद्योन:पर्षदत्यं ह:स्व० ॥ येभ्योहोत्रांप्रथमामायेजेमनु:समिद्धाग्निर्मनसासप्तहोतृभि: ॥ तआदित्याsअभयंशर्मयच्छतसुगान:कर्तसुपथास्वस्तये ॥ यईशिरेभुवन स्यप्रचेतसोविश्वस्यस्थातुर्जगतश्चमंतव: ॥ तेन:कृतादकृतादेनसस्पर्यद्यादे वास:पिपृतास्व० ॥ भ्रेष्विंद्रंसुहवंहवामहेंहोमुचंसुकृतंदैव्यंजनं ॥ अग्निं सुशर्माणमदितिंसुप्रणीतिं ॥ दैवींनावंस्वरित्रामनागसमस्रवंतीमारुहेमास्व० ॥४॥ विश्वेयजत्राsअधिवोचतोतयेत्रायध्वंनोदुरेवायाsअभिष्टुत: ॥ सत्य यावोदेवहूत्याहुवेमशृण्वतोदेवाsअवसेस्व० ॥ अपामीवामपविश्वामनाहुति मपारातिदुर्विदत्रामघायत: ॥ आरेदेवाद्वेषोअस्मद्युयोतनोरुण;शर्मयच्छता स्व० ॥ अरिष्ट:समर्तोविश्वएधतेप्रप्रजाभिर्जायतेधर्मणस्परि ॥ यमादित्या सोनयथासुनीतिरतिविश्वानिदुरितास्व० ॥ यदेवासोअथवाजसातौयं शूरसातामरुतोहितेधने ॥ प्रातर्यावाणंरथमिंद्रसानसिमरिष्यंतमारुहेमा स्व० ॥ स्वस्तिन:पथ्यासुधन्वसुस्वस्त्य१प्सुवृजनेस्वर्वति ॥ स्वस्तिन:पुत्र कृथेषुयोनिषुस्वस्तिरायेमरुतोदधातन ॥ स्वस्तिरिद्धिप्रपथेश्रेष्ठारेक्णस्वत्य भियावाममेति ॥ सानोअमासोअरणेनिपातुस्वावेशाभवतुदेवगोपा ॥ एवाप्लते:सूनरवीवृधद्वेविश्वआदित्याsअदितेमनीषी ॥ ईशानासोनरो अमर्त्येनास्ताविजनोदिव्योगयेन ॥५॥ॐ बृहस्पतेप्रथंवाचोअग्रंयत्प्रैरतनामधेयंदधाना: ॥ यदेषांश्रेष्ठंय दरिप्रमासीत्प्रेणातदेषांनिहितंगुहावि: ॥ सक्तुमिवतितउनापुनंतोयत्रधी रामनसावाचमक्रत ॥ अत्रासखाय:सख्यानिजानतेभद्रैषांलक्ष्मीर्निहिता धिवाचि ॥ यज्ञेनवाच:पदवीयमायन्तामन्वविंदन्नृषिषुप्रविष्टां ॥ तामाभृ त्याव्यदधु:पुरुत्रातांसप्तरेभाअभिसंनवंते ॥ उतत्व:पश्यन्नददर्शवाचमुत त्व;शृण्वणोत्येनां ॥ उतोत्वस्मैतन्वं१विसस्त्रेजायेवपत्यउशतीसुवासा: ॥ उतत्वंसख्येस्थिरपीतमाहुर्नैनंहिन्वंत्यापिवाजिनेषु ॥ अधेन्वाचरतिमाययै षवाचंशुश्रुवॉsअफ़लामपुष्पां ॥१॥ यस्तित्याजसचिविदंसखायंनतस्य वाच्यपिभागोsअस्ति ॥ यदींशृणोत्यलकंशृणोतिनहिप्रवेदसुकतस्यपंथा ॥ अक्षण्वंत:कर्णवंत:सखायोमनोजवेष्वसमाबभूवु: ॥ आदघ्नासsउपकक्षा सsउत्वेहृदाsइवस्नात्वsउत्वेददृश्रे ॥ हृदातष्टेषुम्मनसोजवेषुयदूब्राह्मणा: संयजंतेसखाय: ॥ अत्राहत्वंविजहुर्वेद्याभिरोहब्रह्माणोविचरंत्युत्वे ॥ इमय नार्वाङ्नपरश्चरंतिनब्राह्मणासोनसुतेकरास: ॥ तsएतवाचमभिपद्यपापया सिरीस्तंत्रंतन्वतेsअप्रजज्ञय: ॥ सर्वेनंदंतियशसागतेनसभासाहेनसख्या सखाय: ॥ किल्बिषस्पृप्तितुषणिर्ह्येषामरंहितोभवतिवाजिनाय ॥ ऋचां त्व;पोषमास्तेपुपुष्वान्गायत्नंत्वोगायतिशक्वरीषु ॥ ब्रह्मात्वोवदतिजातव्वि द्यांयज्ञस्यमात्रांविमिमीतsउत्व: ॥२॥ ॐ तदस्तुमित्रावरुणातद ग्नेशंयोरस्मभ्यमिदमस्तुशस्तं ॥ अशीमहिगाधतमुप्रतिष्ठांनमोदिवेबृहतेसाद नाय ॥ गृहावैप्रतिष्ठासूक्तंतत्प्रतिष्ठिततमयावाचाशंस्तव्यंतस्माद्यद्यपिदूरइ वपशॅल्लभतेगृहानेवैनानाजिगामिषतिगृहाहिपशूनांप्रतिष्ठाप्रतिष्ठा ॥ इति ॥ N/A References : N/A Last Updated : May 24, 2018 Comments | अभिप्राय Comments written here will be public after appropriate moderation. Like us on Facebook to send us a private message. TOP