यन्त्रिकापद्धतिः

उदग्रयन्त्रिकां वन्दे पादुकां यन्निवेशनात् ।
उपर्यपि पदं विष्णोः प्रत्यादिष्टप्रसाधनम् ॥१॥ ८०१॥

प्रसभं प्रतिरुध्य कण्टकादीन्
भवती शौरिपदाम्बुजादधस्तात् ।
चराणावनि धारयत्यमुष्मि-
न्नुचितच्छायमुपर्यपि प्रतीकम् ॥२॥ ८०२॥

मुरभिन्मणिपादुके त्वदीया-
मनघामङ्गुलियन्त्रिकामवैमि ।
स्वयमुन्नमितां प्रदेशिनीं ते
परमं दैवतमेकमित्यृचन्तीम् ॥३॥ ८०३॥

स्वदते मणिपादुके त्वदीया पदशाखायुगयन्त्रिका विचित्रा ।
परमं पुरुषं प्रकाशयन्ती प्रणवस्येव परेयमर्धमात्रा ॥४॥ ८०४॥

अनुयातमनोरथा मुरारेर्भवती केलिरथश्रियं दधाति ।
चरणावनि यन्त्रिका तवैषा तनुते कूबरसम्पदं पुरस्तात् ॥५॥ ८०५॥

शङ्के भवत्याः सुभगं प्रतीकं रङ्गेशपादाङ्गुलिसङ्ग्रहार्थम् ।
त्राणाय पादावनि विष्टपानामाज्ञाकरीमङ्गुलिमुद्रिकां ते ॥६॥ ८०६॥

अलङ्कृतं कर्णिकयोपरिष्टा-
दुदग्रनालं तव यन्त्रिकांशम् ।
पद्मापतेः पादसरोजलक्ष्म्याः
प्रत्येमि पादावनि केलिपद्मम् ॥७॥ ८०७॥

उपरि विनिहितस्य केशवाङ्घ्रे-
रुपरि पदावनि यन्त्रिकात्मिका त्वम् ।
इति तव महिमा लघूकरोति
प्रणतसुरेश्वरशेखराधिरोहम् ॥८॥ ८०८॥

नित्यं पदावनि निबद्धकिरीटशोभं
पद्मालयापरिचितं पदमुद्वहन्त्याः ।
अङ्गीकरोति रुचिमङ्गुलियन्त्रिका ते
साम्राज्यसम्पदनुरूपमिवातपत्रम् ॥९॥ ८०९॥

प्रथमा कलेव भवती चरणावनि भाति रङ्गचन्द्रमसः ।
श‍ृङ्गोन्नतिरिव यत्र श्रियं विभावयति यन्त्रिकायोगः ॥१०॥ ८१०॥

इति कवितार्किकसिंहस्य सर्वतन्त्रस्वतन्त्रस्य श्रीमद्वेङ्कटनाथस्य
श्रीमद्वेदान्ताचार्यस्य कृतिषु श्रीरङ्गनाथपादुकासहस्रे
यन्त्रिकापद्धतिः षङ्विंशी ॥

२७. रेखापद्धतिः (१०)

सूचयन्तीं स्वरेखाभिरनालेख्यसरस्वतीम् ।
अलेखनीयसौन्दर्यामाश्रये शौरिपादुकाम् ॥१॥ ८११॥

मणिमौलिनिघर्षणात् सुराणां
वहसे काञ्चनपादुके विचित्रम् ।
कमलापतिपादपद्मयोगा-
दपरं लक्षणमाधिराज्यसारम् ॥२॥ ८१२॥

अभितो मणिपादुके स्फुरन्त्या-
स्तव रेखाविततेस्तथाविधायाः ।
मुरवैरिपदारविन्दरूढै-
रनुकल्पायितमाधिराज्यचिह्नैः ॥३॥ ८१३॥

रेखया विनमतां दिवौकसां मौलिरत्नमकरीमुखोत्थया ।
पादुके वहसि नूनमद्भुतं शौरिपादपरिभोगलक्षणम् ॥४॥ ८१४॥

त्रिदशमकुटरत्नोल्लेखरेखापदेशा-
त्परिणमयसि पुंसां पादुके मूर्ध्नि लग्ना ।
नरकमथनसेवासम्पदं साधयित्री
नियतिविलिखितानां निष्कृतिं दुर्लिपीनाम् ॥५॥ ८१५॥

पदकमलतलान्तःसम्श्रितान्यातपत्र-
ध्वजसरसिजमुख्यान्यैश्वरीलक्षणानि ।
अवगमयसि शौरेः पादुके मादृशाना-
मुपरि परिणतैः स्वैर्देवि रेखाविशेषैः ॥६॥ ८१६॥

स्नाता पदावनि चिरं परिभुज्य मुक्ता
पादेन रङ्गनृपतेः शुभलक्षणेन ।
रेखान्तरैर्नवनवैरुपशोभसे त्वं
संस्कारचन्दनविलेपनपङ्कलग्नैः ॥७॥ ८१७॥

भक्त्या मुहुः प्रणमतां त्रिदशेश्वराणां
कोटीरकोटिकषणादुपजायमानैः ।
आभाति शौरिचरणादधिकानुभावा
रेखाशतैस्तव पदावनि काऽपि रेखा ॥८॥ ८१८॥

पादावनि प्रतिपदं परमस्य पुंसः
पादारविन्दपरिभोगविशेषयोग्या ।
स्वाभाविकान् सुभगभक्तिविशेषदृश्यान्
रेखात्मकान् वहसि पत्रलताविशेषान् ॥९॥ ८१९॥

रेखापदेशतस्त्वं प्रशमयितुं प्रलयविप्लवाशङ्काम् ।
वहसि मधुजित्पदावनि मन्ये निगमस्य मातृकालेख्यम् ॥१०॥ ८२०॥

इति कवितार्किकसिंहस्य सर्वतन्त्रस्वतन्त्रस्य श्रीमद्वेङ्कटनाथस्य
श्रीमद्वेदान्ताचार्यस्य कृतिषु श्रीरङ्गनाथपादुकासहस्रे
रेखापद्धतिः सप्तविंशी ॥

२८. सुभाषितपद्धतिः (१०)

कलासु काष्ठामातिष्ठन् भूम्ने सम्बन्धिनामपि ।
पादुका रङ्गधुर्यस्य भरताराध्यतां गता ॥१॥ ८२१॥

सन्तः स्वदेशपरदेशविभागशून्यं
हन्त स्ववृत्तिमनघां न परित्यजन्ति ।
राज्ये वने च रघुपुङ्गवपादरक्षा
नैजं जहौ न खलु कण्टकशोधनं तत् ॥२॥ ८२२॥

ब्रह्मास्त्रतामधिजगाम तृणं प्रयुक्तं
पृथ्वीं शशास परिमुक्तपदं पदत्रम् ।
किं वा न किं भवति केलिविधौ विभूनां
पुण्यं शरव्यमभवत्पयसां निधिर्वा ॥३॥ ८२३॥

अन्येषु सत्स्वपि नरेन्द्रसुतेषु दैवा-
द्भ्रष्टः पदादधिकरोति पदं पदार्हः ।
प्रायो निदर्शयति तत्प्रथमो रघूणां
तत्पादयोः प्रतिनिधी मणिपादुके वा ॥४॥ ८२४॥

चरणमनघवृत्तेः कस्यचित्प्राप्य नित्यं
सकलभुवनगुप्त्यै सत्पथे वर्तते यः ।
नरपतिबहुमानं पादुकेवाधिगच्छन्
स भवति समयेषु प्रेक्षितज्ञैरुपास्यः ॥५॥ ८२५॥

रामे राज्यं पितुरभिमतं सम्मतं च प्रजानां
माता वव्रे तदहि भरते सत्यवादी ददौ च ।
चिन्तातीतः समजनि तदा पादुकाग्र्याभिषेको
दुर्विज्ञानस्वहृदयमहो दैवमत्र प्रमाणम् ॥६॥ ८२६॥

नातिक्रामेच्चरणवहनात्पादुका पादपीठं
यद्वाऽऽसन्नं परमिह सदा भाति राजासनस्य ।
पूर्वत्रैव प्रणिहितमभूद्धन्त रामेण राज्यं
शङ्के भर्तुर्बहुमतिपदं विक्रमे साहचर्यम् ॥७॥ ८२७॥

प्रतिपदचपलाऽपि पादुका रघुपतिना स्वपदे निवेशिता ।
समजनि निभृतस्थितिस्तदा भवति गुणः श्रियमभ्युपेयुषाम् ॥८॥ ८२८॥

गतिहेतुरभूत् क्वचित्पदे स्थितिहेतुर्मणिपादुका क्वचित् ।
न हि वस्तुशुशक्तिनिश्चयो नियतिः केवलमीश्वरेच्छया ॥९॥ ८२९॥

अधरीकृतोऽपि महता तमेव सेवेत सादरं भूष्णुः ।
अलभत समये रामात्पादाक्रान्ताऽपि पादुका राज्यम् ॥१०॥ ८३०॥

इति कवितार्किकसिंहस्य सर्वतन्त्रस्वतन्त्रस्य श्रीमद्वेङ्कटनाथस्य
श्रीमद्वेदान्ताचार्यस्य कृतिषु श्रीरङ्गनाथपादुकासहस्रे
सुभाषितपद्धतिरष्टाविंशी ॥