निर्वाण प्रकरण - ६५६२ ते ६५७०

प्रयाणकाळीं तुकारामबावांनीं स्त्रीस सांगातें यावें ह्मणून बोलणें केलें ते समयीं संसार सांडून येत नाहीं असें म्हटल्यावरुन उपदेश केला तो.

॥६५६२॥
होसी पुत्रवंती नारायण सुखें । पहासी पुत्रमुख आशिर्वचन ॥१॥
जातां हा शेवट त्वां गोड केला । कळस झाला येथूनियां ॥२॥
तुका ह्मणे आतां झालें समाधान । समाखिलें मन सेवटीचें ॥३॥

॥६५६३॥
स्त्रियेसी हो तुका जातो सांगोनियां । बैसा ह्मणोनियां जातों आह्मी ॥१॥
सडा संमार्जन तुळसीवृंदावन । देवाचें पूजन करित जावें ॥२॥
तुझिये गर्भी आहे नारायण । तो तुजलागोन उद्धरील ॥३॥
ऐसे बोलोनीयां तुका पुढें आले । सद्गदित झालें हृदय तिचें ॥४॥
====

तुकाराम बावा वैकुंठास चालले असें समजून जिजाबाई त्यास सांगातें प्रवासाची सामोग्री व कांहीं पैसा घेऊन जा असें ह्मणाली तेव्हां बोलले.

॥६५६४॥
आम्हा हेंचि भांडवल । ह्मणों विठ्ठल विठ्ठल ॥१॥
सुखें तरों भवनदी । संगें वैष्णवांची मांदी ॥२॥
वाखराचें वाण सांडूं । हें जेऊं जेवण ॥३॥
नलगे वारंवार । तुका ह्मणे येरझार ॥४॥

॥६५६५॥
आतां हेंची जेऊं । सवें घेऊं सिदोरी ॥१॥
हरिनामाची खिचडी काला । प्रेमसाधनें मोहिला ॥२॥
चवीं चवीं घेऊं ग्रास । ब्रह्मरस आवडी ॥३॥
तुका ह्मणे गोड लागे । तों तों मागे रसना ॥४॥
====

तेव्हा तुकाराम बावा ह्मणाले कीं आतां वैकुंठास चलावें मग तुकाराम बावा आपले समागमें संत होते त्यांस व बंधु व स्त्रीपुत्र यांस बोलिले कीं मी वैकुंठास जातों तुह्मी सकळ समागमें चला तुह्मांसही नेतों तेव्हां अभंग बोलिले.

॥६५६६॥
अवधियांच्या आलों मुळें । एक वेळे न्यावया ॥१॥
सिद्ध व्हावें सिद्ध व्हावें । आधीं ठावें करितों ॥२॥
जोंवरी ते घटका दुरी । आहे उरी तो काळ ॥३॥
मंगळाचे वेळे उभे । असों शोभे सावध ॥४॥
अवघियाचा योग घडे । तरी जोडे श्लाघ्यता ॥५॥
तुका ह्मणे पाहें वाट । बहु आट करुनियां ॥६॥

॥६५६७॥
स्वल्प वाट चला जाऊं । वाचे गाऊं विठ्ठल ॥१॥
तुह्मी आह्मी खेळों मेळीं । गदारोळी आनंद ॥२॥
ध्वजा कुंचे गरुडटके । शृंगार निके करुनियां ॥३॥
तुका म्हणे हेंचि निट । जवळी वाट वैकुंठ ॥४॥
====

संगातें कोणी येत नाहीं असें पाहून तुकाराम तेथून निघाले.

॥६५६८॥
रणीं निघतां शूर न पाहे माघारें । ऐसा मज धीरें राख आतां ॥१॥
संसाराहातीं अंतरलों दुरी । आतां कृपा करी नारायणा ॥२॥
वागवितों तुझ्या नामाचें हत्यार । हाचि बडिवार मिरवितों ॥३॥
तुका ह्मणे मज फिरतां माघारें । तेथें उणें पुरें तुम्ही जाणा ॥४॥

॥६५६९॥
केलें शकुनें प्रयाण । आतां मागें फिरे कोण ॥१॥
होय तैसें होय आतां । देहबळी काय चिंता ॥२॥
पीडिले पालवीं । त्यांचा धाक वाहे जीवीं ॥३॥
तुका ह्मणे जिणें । देवा काय हीनपणें ॥४॥
====

मग अभंग गात गात राउळीं परत आले तो अभंग.

॥६५७०॥
झालें समाधान । तुमचे धरिले चरण ॥१॥
आतां उठावेसें मना । येत नाहीं नारायणा ॥२॥
सुरवाडिकपणें । येथें सांपडलें केणें ॥३॥
तुका म्हणे भाग । गेला निवारला लाग ॥४॥