स्फुट श्लोक - श्लोक ३१ ते ३५

३१
तनास भेटलीं तनें । मनास चुकली मनें । चुकी चुकी बहु चुकी । परस्परें चुकामुकी ॥१॥
मढयास भेटलें मढें । करील काय बापुडें । मनें मनाचिया खुणा । बुझेल लोभ त्या दुणा ॥२॥
उगेंचि वेचलें वये । मनास भेटतां नये । मनें मनास राखणें । सुखें सुखास चाखणें ॥३॥
न संगतांच जाणणें । खुणेसि खुण बाणणें । प्रसंग मान पुरतें । कदापि तें नव्हे रितें ॥४॥
विकल्प दुरी तों कळे । अखंड न्याय नीवळे । प्रमाण खुण जाणतो । नव्हे चि अप्रमाण तो ॥५॥
प्रसंग धारणा धरे । मनें मनांत वीवरे । कदा भरीं भरेचिना । महत्त्व तें सरेचिना ॥६॥
क्षमा बहुत साहाणें । आढया तिढयांत राहाणे । जनामधें विटेचिना । बरेपणें तुटेचिना ॥७॥
भरीं भरेल दुसरें । जना कळेल तें खरें । भलचि तो भला भला । बहु जनास मानला ॥८॥
खरें चि तें सदा खरें । बरें चि तें बहु बरें । समस्त लोक जाणती । भले प्रमाण बाणती ॥९॥
प्रमाण तो भला भला । बहु जनांत शोभला । भले चि मानिती तया । विमूढ जाय वीलया ॥१०॥
बहु जनांत सीकती । तया गुणें चि वीकती । परंतु सीकतां नये । तयास लावणें नये ॥११॥
परांतरास राखणें । आचुक सुख चाखणें । परंतु संग तो मिळे । तरी जनास नीवळे ॥१२॥
३२
अंतरींच सावधान । उत्तरीं अवेवधान । सांवरी प्रसंगमान । यावरी विधी विधान ॥१॥
प्रयत्न पुरता करी । सदा विचार वीवरी । चतुर तो परोपरीं । तया सरी मनोहरी ॥२॥
३२
विवीध वर्म लोचनीं । कदा नसो वसे जनीं । दु:खास लागतां ढकां । पुरे पुरे नका नका ॥१॥
बहु प्रकार बोलणें । बहु प्रकार चालणें । मनास लागतां ढका । पुरे पुरे नका नका ॥२॥
परांतरास राखणें । समस्त मुख चाखणें । कदापि अंतरा पडे । परीच सख्य वीघडे ॥३॥
गुणी मिळले पुरता । वदेल मौन्य देवता । तयापरी परांतरें । चुकोन राहाती खरें ॥४॥
प्रवीण जे माहां भले । भले भले चि गुंतले । कवीस बोबडी वळे । पाहा चतुर चावळे ॥५॥
तनें झिजेल त्या मनें । मनें झिजेल त्या तनें । तनें मनें विशेषता । झिजेल तोचि पुरता ॥१॥
मनें प्रसंग वीवरी । तनें प्रसंग जो करी । तनें मनें चुकेचिना । तया उणीव येचिना ॥२॥
मनें बहुत चंचळें । विशेष गुण आडळे । प्रचीत मानली मना । तरीच आवडे जना ॥३॥
रुपें विशेषता दिसे । परंतु गुण तों नसे । तयास मानितीलसे । सुभा समस्त वीलसे ॥४॥
पडेल पाभळें बळें । गुणीस मोल आगळें । तगेल रंग तो खरा । बरें चतुर वीवरा ॥५॥
रुपें रसाळ तो गुणी । तयास आवडी दुणी । रुपें गुणें विशेषता । करील तोचि पुरता ॥६॥
विशेष वेष साजिरा । उदंड गुण तो बरा । प्रचीतिनें खराखरा । चढेल कोण दुसरा ॥७॥
उदास दास तो धरी । परोपरीं क्तिया करी । गुणें गुणी गुणाथिला । भला भला भला भला ॥८॥
प्रताप सूर्यसा तपे । तयास कोण रे जपे । अनंत गुण उत्तमा । कदा कळेचिना सिमा ॥९॥
करील न्याहाल सेवका । समर्थ वीसरों नका ।  विशेष हा रघोत्तमु । भजेल उत्तमोत्तमु ॥१०॥
३५
चकोर चातकें दुखी । चतुर ही बहु दुखी । मना मना  मिळेचिना । विशेष तें कळेचिना ॥१॥
गुणाविषीं भला भला । परंतु हंस येकला । विशेष तो कळेचिना । विहंगमीं मिळेचिना ॥२॥
गुणी गुणास जाणती । गुणी खुणेसि बाणती । उगाचि लोक आडळे । गुणी विशेष नाडळे ॥३॥
गुणासि गुणग्राहिकें । न मीळतां दिसे फिकें । विशेष वस्तु केंढली । सुवस्तिही नव्हे भली ॥४॥
विशेष पेंठ पाहाणें । तयेमधें चि राहाणें । तरीच सुख पाविजे । अनंत गुण भाविजे ॥५॥