ज्ञानदर्शनम्

ज्ञानमेकं हि निरुपाधिकं सोपाधिकं च तत् ।
अहङ्कारादिहीनं यज्ज्ञानं तन्निरुपाधिकम् ॥ १॥

अहन्तयान्तर्बहिरस्ति यदेवमिदन्तया ।
भानवृत्त्याऽन्वितं यत्तु ज्ञानं सोपाधिकं मतम् ॥ २॥

अनात्मनामहङ्कारादीनां येनानुभूयते ।
साक्षी तदात्मज्ञानं स्याद्येनैवामृतमश्नुते ॥ ३॥

अहङ्कारादि कार्यं यदनात्मकमसंख्यकम् ।
येनावगम्यतेऽनात्मज्ञानं तदवधार्यते ॥ ४॥

यथावद्वस्तुविज्ञानं रज्जुतत्त्वावबोधवत् ।
यत्तद्यथार्थविज्ञानमयथार्थमतोऽन्यथा ॥ ५॥

यत्सान्निध्यादेव सर्वं भासते स्वयमेव तत् ।
प्रत्यक्षज्ञानमिति चापरोक्षमिति लक्ष्यते ॥ ६॥

ययानुऽसाधकं साध्यं मीयते ज्ञानरूपया ।
वृत्त्या साऽनुमितिः साहचर्यसंस्कारजन्यया ॥ ७॥

गत्वा समीपं मेयस्य मीयते श्रुतलक्षणः ।
यया संवित् सोपमितिर्मृगोऽयमिति रूपया ॥ ८॥

अहं ममेति ज्ञानं यदिदं तदिति यच्च तत् ।
जीवज्ञानं तदपरमिन्द्रियज्ञानमिष्यते ॥ ९॥

ओं तत् सदिति निर्द्दिष्टं ब्रह्मात्मैक्यमुपागतम् ।
कल्पनादिविहीनं यत्तत् परज्ञानमीर्यते ॥ १०॥