पदकारिकरत्नमाला - एकोनत्रिंशोऽध्यायः
शिक्षा ग्रंथात वैदिक मंत्रांचे उच्चारण, पद-संधि, घन-पाठ आणि वर्णांच्या शुद्धि संबंधित नियमांचे वर्णन केले आहे.
अथ एकोनत्रिंशोऽध्यायः
समास्त्वाग्नेऽष्टादशस्तु वृदेकं सप्तविस्रुताः
संचेध्यस्वपञ्चविंशत्येकवृद्द्वौ च विस्रुतौ
त्वामग्ने वृणाष्टादशश्चतुर्थं चतुरैकता
इहैवाग्ने ध्येकविंश पञ्चवृत्रितयैकता
क्षत्रेणाग्नेः सप्तदश्यां पञ्चवृच्चविस्रुक्त्रयः
अतिजिह्रो नवदशो द्वौ वृच्चत्वारि विस्रुताः
नवदश्यनाधृंष्यो जापञ्चवृन्नवचैकता
बृहस्पते सवितरष्टा दशो द्वौ वृच्च द्वौ तु विस्रुतौ॥
अमुत्र भूयात्षोळश्यां द्वौ वृच्च त्रिभिरित्यपि
ऊर्ध्वा अस्य चैकादश्यां त्रयाणां वृच्चतुर्थकः
तनूनपादसुदश द्वौ वृत्पञ्चसु विस्रुषु
मध्वायज्ञं च दशमीं द्वयोर्वृच्च चतुर्थकः
अच्छायमेति द्वादश्यां चैकं वृच्च त्रयो विस्रुक्
स य क्ष च्च त्रयोदश्यां वृद्द्वयं सप्तविस्रुताः
द्वारोदेवीश्चैकादश्यां वृदेकं पञ्च विस्रुताः
ते अस्य यो ष्टद्वादश्यां चत्वारि वृच्चचैककम्
द्वादशीं दैव्या होतारा वृतमेकं त्रयोविस्रुक्
तिस्रो देवीश्चैकादश्यां विसर्गास्तु त्रयस्तथा
तन्नस्तूरी त्रयोदश्यां द्वयोर्वृतोर्द्वयोर्विस्रुक्
वनस्पतेवदशमीं विसर्गस्तु द्वयोरथ
अग्ने स्वाहाचैकादश्यां वृतमेकं त्रयस्तथा
पीवो अन्नान् सप्तदशस्तथाष्टौ नवचैकता
राये नु यं विंशतिस्तु चत्वारि वृत्त्रयोर्विस्रुक्
वायुरग्नेगादशभिस्त्रयोवृत्षष्टमेकता
प्रयाभियासि विंशति वृत्त्रयश्च चतुर्थकः
वायो एते च दशमीं द्वौ वृतौत्रय एककम्
विंशैकया चदशभिः पञ्चवृत्त्रयर्द्वरिताः
नियुक्त्वा न्वायो द्वादश्यां द्वयोर्वृच्च त्रयो विस्रुक्
आनोनियुद्भ्याष्टादशस्त्रयो वृत् षट्कमेकता
नव वायो नवम्यां च द्वौ वृतौ द्वौ च विस्रुतौ
येन द्यौर्नवदशस्तु द्वयं षट्के तथैव च
यं क्रन्दसीत्रयोदश्यां पञ्चवृच्च द्वयं ततः
आपो हयः षोळशीं तु सप्तविस्रुक् तथैव च
यश्चिदापश्चैकविंशस्ततश्चैकं नवाविस्रुक्
अभित्वा शूत्रयोदश्यां वृतंद्वयं च षष्ठकम्
नत्वावान् सप्तदश्यां तु वृत्त्रयः सप्तसु त्रयम्
पञ्चदश्यां त्वामिद्धिहवा वृदेकं त्रय एवतु
सत्वं न श्चित्र नवदश्यत्र त्रिषु च पञ्चसु
कया नश्चित्रैकादश्यां वृच्चैकं च त्रयो विस्रुक्
कस्त्वा सत्यश्चैकादश्यां विसर्गाश्चतुरस्तथा
अभीषुणो नवम्यां तु चैकं विसर्गमुच्यते
यज्ञायज्ञा चतुर्दश्यां चतुरोवृत एकता
ऊर्जो नपातं षोळश्यां द्वाभ्यां चत्वारि विस्रुताः
संवत्सरो सि षोळश्यां त्रयश्चैकादशस्तथा
प्रेत्या एत्यै पञ्चदशीं त्रयो वृच्चैकविस्रुतम्
इति श्रीशङ्कराचार्यकृतौ वाजसनेय संहितायां पदकारिकारत्नमालायां
नवविंशतिरध्यायः समाप्तः
N/A
References : N/A
Last Updated : September 23, 2026

TOP