संत सेनान्हावींचे अभंग - ३

श्री संत सेनान्हावी हे भारतीय संत परंपरेतील न्हावी समाजाचे होत. ते अशिक्षीत असूनही त्यांनी अतिउत्तम अशी अभंग रचना केली आहे
Sant Senanhanee is great sant of oldest Sant parampara.

६१.

चित्त नाहीं हातीं । करूं जाता हरिभक्ति ॥ १ ॥

मज इतुली वासना । भेटी द्यावी नारायणा ॥ २ ॥

कोण जाणे दानधर्म । नव्हे स्वतंत्र कैचें कर्म ॥ ३ ॥

सेना म्हणे सांगें मात । जेणें माझें होय हित ॥ ४ ॥

६२.

संताचे पाय मस्तकीं । सरता झालों तिहीं लोकीं ॥ १ ॥

लोळेन चरणावरी । इच्छा फिटेल तोंवरी ॥ २ ॥

नाहीं सेवा केली । मूर्ती डोळां म्यां देखिली ॥ ३ ॥

कृतकृत्य झाला सेना न्हावी । ठेविली पायांवरी डोई ॥ ४ ॥

६३.

कळेल तैसें गाईन तुज । नाहीं जनासवें काज ॥ १ ॥

स्तुती करीन आवडी । जैसी जीवा वाटे गोडी ॥ २ ॥

नाम गाईन आनंदें । नाचेन आपुलाले छंदें ॥ ३ ॥

सेना म्हणे नाहीं । जनासवें काज कांहीं ॥ ४ ॥

६४.

अन्यायी अन्यायी । किती म्हणोन सांगो काई ॥ १ ॥

तूं तो उदाराचा राणा । क्षमा करी नारायणा ॥ २ ॥

काम क्रोध लोभ मोहो । नाडिलों याचेनि पहाहो ॥ ३ ॥

नावडे संतसंगती । नाहीं केली हरिभक्ती ॥ ४ ॥

निंदा केली भाविकांची । चित्तीं आस धनाची ॥ ५ ॥

सेना पायांचा पुतळा । तुज शरण जी दयाळा ॥ ६ ॥

६५.

कटीं ठेऊनियां कर । रूप पाहिलें मनोहर ॥ १ ॥

तेणें समाधान चित्ता । पायीं ठेवियेला माथा ॥ २ ॥

वाहो टाळी गातो गीत । सुखें नाचे राउळांत ॥ ३ ॥

सेना म्हणे नामा पुढें । तुच्छ सकळ बापुडें ॥ ४ ॥

६६.

तूं जीवींचें जाणसी । मुखें बोलावें मानसीं ॥ १ ॥

आतां भाकितों करुणा । नको मोकलूं नारायणा ॥ २ ॥

आपुले केलें न चले कांहीं । साधन वाउगें पाहीं ॥ ३ ॥

सेना म्हणे आशा कांहीं । नाहीं देहाची पाहीं ॥ ४ ॥

६७.

बुडतो भवसागरीं । मज काढीं बा मुरारी ॥ १ ॥

आतां न मानी भार कांहीं । माझी पाही माऊली ॥ २ ॥

करीं जतन ब्रीदावळी । वागविशी ते सांभाळी ॥ ३ ॥

मी महादोषी चांडाळ । सेना म्हणे तूं दयाळ ॥ ४ ॥

६८.

आतां ऐसे करीगा देवा । तुझी घडो पाय सेवा ॥ १ ॥

मनामाजी दुर्बुद्धी । न यावी माउलिये कधीं ॥ २ ॥

चित्तीं भाव जो धरिला । सिद्धी न्यावाजी विठ्ठला ॥ ३ ॥

सेना म्हणे याविण कांहीं । लाभ दुसरा नाहीं ॥ ४ ॥

६९.

वाचे म्हणतां निवृत्ति । अवघी निरसली भ्रांती ॥ १ ॥

हें तों माझ्या अनुभवा । प्रत्यया आलें जीवा ॥ २ ॥

गुंतलों होतो मोह आशा । स्मरतां पावलों नाशा ॥ ३ ॥

ऐसा अनुभव नामाचा । सेना न्हावी स्मरे वाचा ॥ ४ ॥

७०.

अगा पंढरीनाथा । शरण आलों कृपावंता ॥ १ ॥

याचा धरी अभिमान । सत्य करवें वचन ॥ २ ॥

गीता भागवतीं । स्वयें बोले रमापती ॥ ३ ॥

म्हणती दीनानाथ । हेंचि सांभाळीं कीं व्रत ॥ ४ ॥

मोकलिता दुरी । सेना न ठेविची उरी ॥ ५ ॥

७१.

उतरलों पार । संसारसिंधू हा दुस्तर ॥ १ ॥

कृपा केली पांडुरंगें । सर्व निवाली आंगे ॥ २ ॥

सुख संतोषा पडे मिठी । आवडी पोटीं होती तें ॥ ३ ॥

उपाधी वेगळा । सेना राहिला निराळा ॥ ४ ॥

७२.

माझा केला अंगीकार । काय जाणे मी पामर ॥ १ ॥

देव दीनाचा दयाळ । शरणागता पाळी लळा ॥ २ ॥

प्रल्हाद कारण । प्रगटला नारायण ॥ ३ ॥

मीराबाईसाठीं । केवढी केली आटाआटी ॥ ४ ॥

शरण रिघा पंढरीराया । सेना न्हावी लागे पाया ॥ ५ ॥

७३.

हाचि माझा शकुन । ह्रदयीं देवाचे चिंतन ॥ १ ॥

होईल तैसें हो आतां । काय वाहूं याची चिंता ॥ २ ॥

पडियेली गांठी । याचा धाक वाहे पोटीं ॥ ३ ॥

सेना म्हणे हीनपणें । देवा काय माझें जिणें ॥ ४ ॥

७४.

लेकुराची आळी मायबापापुढें । पुरवी लाडे कोडे लळे त्याचें ॥ १ ॥

करावा सांभाळ सर्वस्वी गा आतां । कांहो अव्हेरितां जवळीचा ॥ २ ॥

आम्हांवरी चाले सत्ता आणिकांची । थोरीव तुमची काय मग ॥ ३ ॥

आला सेना न्हावी पायांपें जवळी । आतां टाळाटाळी नकां करूं ॥ ४ ॥

७५.

योगियाचा राजा कैलासवासी गे माये । गाती नारद तुंबर पुढें बसवा आहे ॥ १ ॥

गळां रुंडमाळा वासुकीचें भूषण । गजचर्म पांघुरला । अंगी भस्माचें लेपन ॥ २ ॥

वास अंगीं गिरिजा देवी जटा गंगा वाहे । भोंवतें गण गंधर्व जोडोनि पाणि उभे राहे ॥ ३ ॥

सेना म्हणे जेणें भाळीं चंद्र धरियेला । नमस्कार माझा तया आदि नाथाला ॥ ४ ॥

७६.

शिणसो भरोवरी । वांया कासया येरझारी ॥ १ ॥

वेद मंथोनियां । नाम काढिलें लवलाह्या ॥ २ ॥

आणिक साधन । नाहीं नाहीं नामाविण ॥ ३ ॥

सेना म्हणे केला नेम । वस्ती राहे पुरुषोत्तम ॥ ४ ॥

७७.

तरी का माझा केला अंगिकार । आतां विचार करिसी वायां ॥ १ ॥

तुज मी ठाऊक होतों अन्याई । हा खरा तेव्हा कां विचार केला नाहीं ॥ २ ॥

आमुचें तें आम्ही केलेंसे जतन । अंतर तुम्हांकूण न पडावा ॥ ३ ॥

समर्थाचें असे वचन प्रमाण । शरणागता जाण जतन जीवी ॥ ४ ॥

तुझा म्हणविलों सांभाळी जी आतां । न घे अपेश माथा सेना म्हणे ॥ ५ ॥

७८.

अन्यायी अपराधी लडिवाळ संतांचा । तेथें कळिकाळाचा रीघ नाहीं ॥ १ ॥

समर्थाचे बाळ समर्थचि जाणें । वागवी अभिमान म्हणतां त्याचें ॥ २ ॥

अन्यायाच्या राशी उदंड केल्या जरी । तरी क्षमा करी मायबापा ॥ ३ ॥

कल्पतरू छाया बैसला सेना न्हावी । दया ते वागवी बहु पोटीं ॥ ४ ॥

७९.

ठेविला पाय माथा संतजनीं । तिन्हीं लोकी जाण सरता केला ॥ १ ॥

घालीन लोटांगण वंदीन पाय माथा । पुरेल माझी इच्छा धणीवरी ॥ २ ॥

सेना म्हणे धन्य धन्य झालों देवा । न करितां सेवा भेटी दिली ॥ ३ ॥

८०.

ऐकिलें मागें तारिले बहुता । धांवसी कीं आतां नाम घेतां ॥ १ ॥

बरव्यापरी मज ऐसे कळों आलें । म्हणउनी विठ्ठलें करी धावा ॥ २ ॥

पडिला विसरू माझा तुजलागी । आतां पांडुरंगीं करणें काय ॥ ३ ॥

तुजलागि माझी नयेचि करुणा । धरिलें कीं जाण दुरीं मज ॥ ४ ॥

सेना म्हणे आतां सांभाळी नारायणा । जाऊं पाहे प्राण तुजसाठीं ॥ ५ ॥

८१.

पुत्राचिया ओढी बाप करी जोडी । वाळवुनि कुरवंडी आपणा करी ॥ १ ॥

मिरासीचा धनी करुनी ठेविला । भार तो वाहिला कडिये खांदी ॥ २ ॥

घाली अलंकार कौतुक डोळा पाहे । ठेवा दावी काय आहे तोचि ॥ ३ ॥

दुजियांनीं कोणी गांजितां तयासी । उदार जीवासी सेना म्हणे ॥ ४ ॥

८२.

आम्हां एकविध भाविकांची जाती । न जाणे निश्चिती दुजें कांहीं ॥ १ ॥

खूण जाणे चित्तीं क्षोभ उपजेना । कळवळुनि स्तना लावी पाळी ॥ २ ॥

अवघे होऊं येतें तुज वाटे चित्तें । उपासने परतें नावडे कांहीं ॥ ३ ॥

डोळा मुख पाहूं मुखीं नाम गाऊं । सेना म्हणे पाहूं जळींस्थळीं ॥ ४ ॥

८३.

असतां वैकुंठासी । काय सांगें ऋषिकेशी । जाऊनि मृत्युलोकाशी । जन भक्तिसी लावीं कां ॥ १ ॥

आज्ञा वंदुनीया शिरीं । जन्मलों न्हावीयाचे उदरीं । वाचे नाम निरंतरीं । रामकृष्ण गोविंद ॥ २ ॥

कलियुगामाजी जाण । सोपें हेंचि साधन । रामकृष्ण नारायण । ऐसें पुरुषोत्तम सांगत ॥ ३ ॥

सेना म्हणे देवाधिदेवा । आम्हीं करावी तुझी सेवा । हेंचि मागतों केशवा । नित्य रहावें मजपाशीं ॥ ४ ॥

८४.

स्वभावें गाईन । आवडीनें तुझें नाम ॥ १ ॥

हाचि माझा निर्धार । न करी आणिक विचार ॥ २ ॥

लोळेन तुझिये आंगणीं । निर्लज्ज होउनि मनीं ॥ ३ ॥

रंगीं नाचेन मना ऐसें । पाहिन श्रीमुख सरिसें ॥ ४ ॥

सेना म्हणे संकल्प जीवा । हाचि निर्धार हेवा ॥ ५ ॥

८५.

मान करावा खंडण । दुर्जनाचा सुखें करून ॥ १ ॥

लाथा हाणुनि घाला दुरी । निंदकासी झडकरी ॥ २ ॥

त्याचा जाणावा विटाळ । लोकां पिडीतो चांडाळ ॥ ३ ॥

त्याची संगती जयास । म्हणे नर्कवास ॥ ४ ॥

८६.

हंबरोनि येती । वत्सा घेनु पान्हा देती ॥ १ ॥

तुम्ही करावा सांभाळ । माझा अवघा सकळ ॥ २ ॥

विसरली भूकतान । तुमचें देखिल्या चरण ॥ ३ ॥

सेना म्हणे प्रेम भातुकें । द्यावें आतां हें कौतुकें ॥ ४ ॥

८७.

तुम्ही करा कृपादान । येइन धाऊन पायापें ॥ १ ॥

घेईन संतांची भेटी । सांगेन सूखाचिये गोष्टी ॥ २ ॥

जैसे माते पाशीं बाळ । सांगे जीवीचें सकळ ॥ ३ ॥

सेना म्हणे हरे ताप । मायबाप देखुनी ॥ ४ ॥

८८.

आजि फळा आलें पुण्य । गेलें भेदोनि गगन ॥ १ ॥

संत झालेति कृपाळ । माझा केलाजी सांभाळ ॥ २ ॥

संचित वोळलें । तुमचीं देखिलीं पाउलें ॥ ३ ॥

सेना म्हणे नेणे । कृपा केली नारायणें ॥ ४ ॥

८९.

उच्चारीत कोडें । नाम आबद्ध वांकुडें ॥ १ ॥

मना आवडे त्यावेळीं । भलत्या काळीं उच्चारीं ॥ २ ॥

कैसें नाम ठेवूं आतां । कोठें न मिळे पाहतां ॥ ३ ॥

सेना म्हणे आनंदे धालो । सुख लाधलों । परिपूर्ण ॥ ४ ॥

९०.

असाल तेथें नामाचें चिंतन । याहुनि साधन आणिक नाहीं ॥ १ ॥

सोडवील माझा भक्ताचा कैवारी । प्रतिज्ञा निर्धार केला आम्ही ॥ २ ॥

गुण दोष याती न विचारी कांहीं । धांवे लवलाही भक्तकाजा ॥ ३ ॥

अवघे काळीं वाचें म्हणा नारायण । सेना म्हणे क्षण जाऊं न द्या ॥ ४ ॥

९१.

अंगिकार केला । भार चालवी विठ्ठला ॥ १ ॥

संतीं सांगितलें । तें म्यां ह्रदयीं धरिलें ॥ २ ॥

तारिला अजामिळ । महा पापी कीं चांडाळ ॥ ३ ॥

पतितपावन । करी नाम हें जतन ॥ ४ ॥

वागवी अभिमान । सेना न्हवी यातिहीन ॥ ५ ॥

९२.

ऐशी आवडी आहे माझ्या जीवा । तुजसि केशवा निवेदिलें ॥ १ ॥

पांडुरंगा ऐसें वाटतसे जीवा । करिन संतसेवा अहर्निशी ॥ २ ॥

नलगे वित्त गोत वैकुंठीं राहणें । साज्युता सदनीं चाड नाहीं ॥ ३ ॥

करुणास्वरें सेना बहात विठ्ठला । हेतु पुरविला आवडीचा ॥ ४ ॥

९३.

करितां देवपूजा । नित्य नेम सारिला वोजा । मग आठविलें अधोक्षजा । ध्यानस्थ बैसलों ॥ १ ॥

दूत आले लवलाही । राये बोलाविलें पाहीं । कोठें आहे मज दावी । उरी न ठेवी याची कांहीं ॥ २ ॥

जाणुनि संकट श्रीहरी । धोकटी घेतली खांद्यावरी । त्वरें आला राजदरबारीं । देखुनि हरी क्रोध निमाला ॥ ३ ॥

राया सन्मुख बैसून । हातीं दिधलें दर्पण । मुख पाहे विलोकून । मूर्ती दिसे चतुर्भुज ॥ ४ ॥

हात लाविला मस्तका । वृत्ती हरपली देखा । राम म्हणे प्राणसखा । नित्य भेटे मजलागी ॥ ५ ॥

मग केलें तेलमर्दन । घाटी बिंबला नारायण । विसरला कार्य आठवण । वेधलें मन रूपासी ॥ ६ ॥

भोंवतां पाहे विलोकून । अवघा बिंबला नारायण । तटस्थ पाहती सभाजन । नाहीं भान रायासी ॥ ७ ॥

राव म्हणे हरीसी । तुम्हीं रहावे मजपाशीं । तुजविण न गमे दिवसनिशीं । हरी म्हणे भाकेसि न गुंतें मी ॥ ८ ॥

मग प्रधानें काय केलें । राया स्नानासी पाठविलें । रायें सोने दिधलें । हरीनें ठेविलें धोकटींत ॥ ९ ॥

शुद्ध नाहीं याती । नाही केली हरिभक्ति । शिणविला कमळापती । नाहीं विरक्ति बाणली अंगीं ॥ १० ॥

नाहीं अपराधा गणीत । देखोनि सोने ब्राह्मणा देत देवास घाली संकटांत । आण वाहत विठोबाची ॥ ११ ॥

सेना म्हणे ऋषीकेशी । मज कारणें शिणलासी । म्हणूनि लागलों चरणासी । संसारासी त्यागिलें ॥ १२ ॥

९४.

करिता नित्य नेम । रायें बोलाविलें जाण ॥ १ ॥

पांडुरंगें कृपा केली । राया उपरती झाली ॥ २ ॥

मुख पाहतां दर्पणीं । आंत दिसे चक्रपाणी ॥ ३ ॥

कैसी नवलपरी । वाटीमाजी दिसे हरीं रखुमादेवीवर । सेना म्हणे मी पामर ॥ ४ ॥

९५.

म्हणवितों दास । तरी सांभाळी ब्रिदास ॥ १ ॥

शुद्ध नाहीं भाव । तूं जाणशी पंढरीराव ॥ २ ॥

केलेंसे जतन । धोकटी आरसाची जाण ॥ ३ ॥

करितों व्यवसाव । माझ्या जातीचा स्वभाव ॥ ४ ॥

सेनां करितो विनवणी । हात जोडूनिया दोन्ही ॥ ५ ॥

९६.

चिंतन चित्ताला । लावी मनाच्या मनाला ॥ १ ॥

उन्मनी सुखांत । पांडुरंग भेटी देत ॥ २ ॥

ऐसा आहे श्रेष्ठाचार । वेद शास्त्राचा निर्धार ॥ ३ ॥

कवटाळूनि पोटीं । सेना म्हणे सांगूं गोष्टी ॥ ४ ॥

N/A

N/A
Last Updated : February 10, 2008

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.
TOP